Tenisçi dirseği nedir?

Tenisçi dirseğinin tıbbi adı lateral epikondilittir.

Dirseğin dış tarafındaki lateral epikondil bölgesine yapışan el bileği ekstansör tendonlarının aşırı yüklenmesiyle ilişkilidir.

Özellikle extensor carpi radialis brevis tendonu sık etkilenen yapılardan biridir.

Hastalıkta yalnızca akut iltihap değil, tendon dokusunda mikroskobik dejeneratif değişiklikler de görülebilir.

Bu nedenle uzun süren vakalarda “lateral epikondilozis” veya tendinopati ifadeleri de kullanılabilir.

Golfçü dirseği nedir?

Golfçü dirseğinin tıbbi adı medial epikondilittir.

Bu durumda ağrı dirseğin iç tarafındaki medial epikondil çevresinde hissedilir.

El bileğini bükme ve ön kolu içe çevirme hareketlerinde görev alan fleksör-pronator tendon grubu etkilenir.

Golf sporunda tekrarlayan vuruş hareketleri bu bölgeye yük bindirebilir ancak hastalık günlük işlerde veya mesleki aktivitelerde de gelişebilir.

Medial epikondilit, lateral epikondilite göre daha az görülebilir.

Tenisçi ve golfçü dirseği neden oluşur?

Temel neden tendonların kapasitesini aşan tekrarlayan yüklenmelerdir.

El bileğini sürekli yukarı kaldırma, kavrama, tornavida kullanma veya ağır çanta taşıma gibi hareketler dış taraftaki tendonları zorlayabilir.

El bileğini bükme, güçlü kavrama ve ön kolu içe çevirme hareketleri ise medial tendon grubuna yük bindirebilir.

Ani şekilde yoğun spora başlamak veya çalışma yükünü kısa sürede artırmak da şikâyetleri tetikleyebilir.

Bazı hastalarda belirgin bir travma olmadan zaman içerisinde gelişen tendon dejenerasyonu ön plandadır.

Kimlerde daha sık görülür?

Tekrarlayan el ve el bileği hareketleri yapan kişilerde risk artabilir.

Tenis, badminton, squash ve raket sporları lateral dirsek bölgesini zorlayabilir.

Golf, ağırlık antrenmanı ve bazı fırlatma sporları medial bölgede şikâyetlere neden olabilir.

Marangozlar, teknisyenler, kasaplar, aşçılar, boya ve montaj işi yapanlar gibi el aletlerini yoğun kullanan kişilerde de görülebilir.

Uzun süre bilgisayar kullanmak tek başına kesin neden değildir ancak kötü ergonomi ve tekrarlayan el bileği kullanımı şikâyetleri artırabilir.

Tenisçi dirseğinin belirtileri nelerdir?

En sık görülen belirti dirseğin dış tarafındaki ağrıdır.

Ağrı ön kolun dış yüzüne doğru yayılabilir.

El sıkışmak, kavanoz kapağı açmak, çanta taşımak veya bir cismi avuç içinde sıkmak ağrıyı artırabilir.

El bileğini yukarı doğru kaldırmaya karşı direnç uygulandığında şikâyet belirginleşebilir.

Bazı hastalarda kavrama gücü ağrı nedeniyle azalabilir.

İleri vakalarda günlük basit hareketler bile rahatsızlık oluşturabilir.

Golfçü dirseğinin belirtileri nelerdir?

Golfçü dirseğinde ağrı dirseğin iç tarafında hissedilir.

Ağrı ön kolun iç yüzüne doğru yayılabilir.

El bileğini bükme, güçlü kavrama ve ön kolu içe doğru çevirme sırasında şikâyet artabilir.

Medial epikondil üzerine basmak hassas olabilir.

Bazı hastalarda ulnar sinir yakın komşuluk nedeniyle etkilenebilir ve yüzük ile küçük parmakta uyuşma veya karıncalanma görülebilir.

Sinir belirtileri varsa yalnızca tendon problemi değil, kubital tünel gibi sinir sıkışmaları da değerlendirilmelidir.

Tenisçi ve golfçü dirseği nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğunlukla hastanın şikâyetleri ve fizik muayene ile konur.

Ağrının tam yeri belirlenir ve tendonlara yönelik dirençli hareket testleri uygulanır.

Tenisçi dirseğinde el bileğini yukarı kaldırma hareketi, golfçü dirseğinde ise el bileğini bükme hareketi ağrıyı tetikleyebilir.

Dirseğin hareket açıklığı ve sinir fonksiyonları da değerlendirilir.

Çoğu hastada ileri görüntüleme gerekmeyebilir.

Uzun süren, tedaviye dirençli veya farklı hastalıklardan şüphelenilen vakalarda ultrasonografi ya da manyetik rezonans görüntüleme kullanılabilir.

Röntgen gerekli midir?

Röntgen tendon dokusunu doğrudan göstermez.

Ancak uzun süren dirsek ağrısında eklem kireçlenmesi, eski kırıklar veya kemiksel problemleri değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

Bazı kronik tendon hastalıklarında tendonun kemiğe yapışma bölgesinde küçük kalsifikasyonlar görülebilir.

Bu bulgular tek başına hastanın ağrısının şiddetini göstermez.

Tedavi kararı klinik muayene ile birlikte verilmelidir.

MR’da tendon hasarı görülmesi ameliyat gerektiği anlamına gelir mi?

Hayır.

Tendon içerisinde dejenerasyon veya kısmi yırtık görülmesi otomatik olarak cerrahi tedavi gerektirmez.

Hastaların önemli bir bölümü cerrahi dışı tedaviyle iyileşebilir.

MR daha çok uzun süren şikâyetlerde, ileri tendon hasarından şüphelenildiğinde veya farklı bir patolojinin dışlanması gerektiğinde kullanılabilir.

Tedavinin amacı yalnızca MR görüntüsünü düzeltmek değil, ağrıyı azaltmak ve kol fonksiyonunu geri kazandırmaktır.

Tenisçi ve golfçü dirseği ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Evet.

Tedavinin temelini tendon üzerine binen aşırı yükün geçici olarak azaltılması oluşturur.

Ağrı oluşturan hareketlerin tamamen bırakılması her zaman gerekmez ancak aktivitenin miktarı ve yoğunluğu düzenlenebilir.

Doktorun uygun gördüğü ağrı kesici veya antiinflamatuvar ilaçlar kısa süreli kullanılabilir.

Fizik tedavi ve tendon güçlendirme egzersizleri önemli yer tutar.

Tedavide sabır önemlidir çünkü tendon dokusunun yeniden yük toleransı kazanması zaman alabilir.

Fizik tedavide hangi egzersizler uygulanır?

Egzersiz programında el bileği ve ön kol kaslarının kontrollü şekilde güçlendirilmesi hedeflenir.

Özellikle eksantrik ve ilerleyici direnç egzersizleri tendonun yük taşıma kapasitesini artırmaya yardımcı olabilir.

Omuz ve scapula kaslarının zayıf olduğu hastalarda üst ekstremitenin genel kas kontrolü de değerlendirilir.

Sporcularda raket tutuşu, vuruş tekniği ve ekipman özellikleri gözden geçirilebilir.

Egzersiz sırasında hafif düzeyde rahatsızlık her zaman zararlı değildir ancak şiddetli ve uzun süren ağrı yükün fazla olduğunu gösterebilir.

Dirseklik veya bant kullanmak faydalı mıdır?

Bazı hastalarda ön kol çevresine takılan epikondilit bantları kısa süreli rahatlama sağlayabilir.

Bu bantlar tendonun yapışma bölgesine ulaşan kuvveti kısmen değiştirmeyi amaçlar.

El bileğini belirli pozisyonda tutan ateller de özellikle ağrılı dönemlerde kullanılabilir.

Ancak dirseklik tendonun iyileşmesini tek başına sağlamaz.

Uzun dönem tedavide yük yönetimi ve uygun egzersiz daha önemlidir.

Ergonomi neden önemlidir?

İş sırasında el bileğinin sürekli zor pozisyonda tutulması tendon yükünü artırabilir.

Alet sapının çok ince olması, sıkı kavrama gerektirmesi veya işin aynı hareketle uzun süre yapılması şikâyetleri tetikleyebilir.

Bilgisayar kullanımında klavye ve farenin konumu el bileğinin gereksiz gerilmesini azaltacak şekilde düzenlenebilir.

Çalışma sırasında kısa molalar vermek ve tekrarlayan hareketleri mümkün olduğunca çeşitlendirmek faydalı olabilir.

Amaç hastanın bütün aktivitelerini bırakması değil, tendonun maruz kaldığı yükü daha yönetilebilir hale getirmektir.

Kortizon enjeksiyonu yapılabilir mi?

Bazı hastalarda kortikosteroid enjeksiyonu kısa dönem ağrı kontrolü sağlayabilir.

Ancak özellikle tekrarlayan enjeksiyonların tendon dokusu üzerinde olumsuz etkileri olabileceği için dikkatli uygulanmalıdır.

Kortizon enjeksiyonunun tendon dokusunu kalıcı olarak onardığı düşünülmemelidir.

Uzun dönem sonuçlarda düzenli egzersiz ve yük yönetimi önemli olmaya devam eder.

Enjeksiyon kararı hastanın şikâyet süresi ve önceki tedavilere verdiği yanıta göre verilmelidir.

PRP tedavisi uygulanabilir mi?

PRP, hastanın kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmanın tendon çevresine uygulanmasıdır.

Kronik lateral veya medial epikondilit vakalarında bazı hastalarda değerlendirilebilir.

Amaç tendon iyileşme sürecini destekleyen biyolojik bir yanıt oluşturmaktır.

Ancak PRP her hastada aynı sonucu sağlamaz ve kısa sürede kesin iyileşme garantisi vermez.

Uygulama egzersiz ve rehabilitasyonun yerine geçmemeli, genel tedavi planının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Kuru iğneleme veya diğer girişimsel yöntemler kullanılabilir mi?

Kronik tendon şikâyetlerinde kuru iğneleme, tendon fenestrasyonu veya ultrason eşliğinde farklı girişimsel yöntemler bazı hastalarda uygulanabilir.

Bu işlemler tendon bölgesinde kontrollü bir biyolojik uyarı oluşturmayı amaçlayabilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu tendon hasarının derecesine ve daha önce uygulanan tedavilere göre değerlendirilir.

Her hasta için girişimsel tedavi gerekli değildir.

Tenisçi dirseği ne kadar sürede geçer?

İyileşme süresi kişiden kişiye değişir.

Yeni başlayan hafif şikâyetlerde birkaç hafta içerisinde belirgin rahatlama olabilir.

Kronik tendon değişikliklerinde ise tedavi aylar sürebilir.

Tendonun ağrısız hale gelmesiyle yük taşıma kapasitesinin tamamen geri kazanılması aynı şey değildir.

Aktiviteye çok hızlı dönüş şikâyetlerin tekrar etmesine neden olabilir.

Bu nedenle tedavi aşamalı şekilde ilerletilmelidir.

Ne zaman ameliyat düşünülür?

Cerrahi tedavi nadiren gerekir.

Uzun süre devam eden, uygun fizik tedavi ve yük düzenlemesine rağmen günlük yaşamı belirgin şekilde etkileyen şikâyetlerde ameliyat değerlendirilebilir.

İleri tendon dejenerasyonu veya kısmi yırtıklar cerrahi planlamayı etkileyebilir.

Tedavi kararı yalnızca şikâyetin kaç aydır sürdüğüne göre değil, hastanın fonksiyon kaybı ve önceki tedavilere verdiği yanıta göre verilmelidir.

Tenisçi dirseği ameliyatı nasıl yapılır?

Cerrahide hasarlı ekstansör tendon dokusu değerlendirilir.

İleri derecede dejeneratif tendon bölümü sınırlı olarak temizlenebilir.

Sağlıklı tendon dokusunun kemiğe yeniden sabitlenmesi gerekebilir.

İşlem açık veya artroskopik yöntemlerle uygulanabilir.

Artroskopi sırasında dirsek eklemi içerisindeki diğer yapılar da değerlendirilebilir.

Tek bir cerrahi yöntemin bütün hastalar için uygun olduğu söylenemez.

Golfçü dirseğinde cerrahi nasıl yapılır?

Cerrahi gereken kronik medial epikondilit olgularında hasarlı fleksör-pronator tendon dokusu temizlenebilir ve gerekli durumlarda kemiğe yeniden sabitlenebilir.

Medial bölgede ulnar sinir yakın komşulukta bulunduğundan sinirin durumu ayrıca değerlendirilir.

Ulnar sinir sıkışması eşlik ediyorsa aynı ameliyat sırasında sinire yönelik ek işlem gerekebilir.

Cerrahi sonrası rehabilitasyon tendonun iyileşmesine göre aşamalı şekilde planlanır.

Ameliyat sonrası rehabilitasyon nasıl ilerler?

İlk dönemde yara iyileşmesi ve tendonun korunması hedeflenir.

Dirsek ve el bileği hareketlerine cerrahi tekniğe göre kontrollü şekilde başlanır.

Daha sonra ön kol kaslarına yönelik kuvvetlendirme egzersizlerine geçilir.

Ağır kavrama ve dirençli el bileği egzersizleri daha ileri dönemde başlanabilir.

İşe veya spora dönüş yalnızca ağrının geçmesine değil, kas kuvveti ve tendon yük toleransının geri kazanılmasına göre planlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tenisçi dirseği yalnızca tenis oynayanlarda mı görülür?
Hayır. El bileğini ve ön kolu tekrarlayan şekilde kullanan birçok kişide görülebilir. Mesleki aktiviteler de önemli bir neden olabilir.

Golfçü dirseğinde ağrı nerede olur?
Ağrı dirseğin iç tarafında, medial epikondil çevresinde hissedilir ve ön kolun iç kısmına doğru yayılabilir.

Tenisçi dirseği kendiliğinden geçer mi?
Bazı hafif vakalarda yükün azaltılmasıyla belirtiler zaman içerisinde gerileyebilir. Uzun süren şikâyetlerde düzenli egzersiz ve rehabilitasyon gerekebilir.

Tenisçi dirseğinde kol tamamen dinlendirilmeli mi?
Her zaman gerekmez. Genellikle ağrıyı artıran aşırı yüklerin azaltılması ve tendonun kontrollü şekilde yeniden yüklenmesi tercih edilir.

Kortizon iğnesi tenisçi dirseğini tamamen iyileştirir mi?
Kortizon bazı hastalarda kısa dönem ağrı azalması sağlayabilir ancak tendonun uzun dönem iyileşmesini tek başına garanti etmez.

PRP tenisçi veya golfçü dirseğinde kullanılabilir mi?
Kronik ve uygun seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişebilir ve egzersiz tedavisinin yerine geçmez.

Tenisçi veya golfçü dirseği ameliyat gerektirir mi?
Çoğu hastada ameliyat gerekmez. Uzun süreli, cerrahi dışı tedavilere dirençli ve günlük fonksiyonu belirgin etkileyen seçilmiş olgularda cerrahi düşünülebilir.

Tenisçi ve golfçü dirseğinde tedavinin temel amacı yalnızca ağrılı bölgeyi geçici olarak rahatlatmak değildir. Tendonun yük taşıma kapasitesini yeniden geliştirmek, ağrıya neden olan tekrarlayan hareketleri düzenlemek ve hastanın günlük yaşam, iş veya spor aktivitelerine güvenli şekilde dönmesini sağlamak önemlidir. Cerrahi dışı tedavi çoğu hastada temel yaklaşımı oluştururken, enjeksiyon veya cerrahi seçenekler uzun süren ve seçilmiş vakalarda kişiye özel olarak değerlendirilmelidir.